ông mãnh

Học thuật

Thân thiện

Định nghĩa

Danh từ:
- Người con trai chưa lập gia đình nhưng đã qua đời: Từ này dùng để chỉ một thanh niên chưa lấy vợ nhưng đã chết, thường mang sắc thái thương tiếc hoặc liên quan đến tín ngưỡng, tâm linh.
- Người con trai tinh nghịch, láu lỉnh (nghĩa bóng): Trong cách dùng phổ biến hơn, từ này chỉ một chàng trai trẻ có tính cách nghịch ngợm, lanh lợi và đôi khi hơi tinh quái.

Ví dụ sử dụng

Danh từ (nghĩa gốc):
- Theo tín ngưỡng dân gian, gia đình phải cúng cho ông mãnh để linh hồn được siêu thoát. (Theo tín ngưỡng dân gian, gia đình phải cúng cho người con trai chết trẻ chưa vợ để linh hồn được siêu thoát.)
Danh từ (nghĩa bóng):
- Thằng bé nhà hàng xóm là một ông mãnh, lúc nào cũng nghĩ ra trò để chọc phá mọi người. (Đứa bé nhà hàng xóm là một cậu bé tinh nghịch, lúc nào cũng nghĩ ra trò để chọc phá mọi người.)
- Anh ta có vẻ ngoài nghiêm túc nhưng thực ra là một ông mãnh thích đùa. (Anh ta có vẻ ngoài nghiêm túc nhưng thực ra là một chàng trai thích đùa nghịch ngợm.)

Các cách sử dụng nâng cao

Từ này thường được dùng trong văn nói thân mật, với nghĩa bóng chỉ sự tinh nghịch là chủ yếu. Nghĩa gốc liên quan đến người đã khuất ít được dùng trong đời sống hàng ngày mà thường xuất hiện trong ngữ cảnh tâm linh, tín ngưỡng.

Biến thể và từ gần giống

Mãnh (tính từ): mạnh mẽ, dữ dội (thường dùng trong các từ ghép như "dũng mãnh", "mãnh liệt"). Tuy nhiên, khi đứng riêng trong từ "ông mãnh", "mãnh" không mang nghĩa này.
Tinh nghịch (tính từ): nghịch ngợm một cách thông minh, lanh lợi. Đây là từ đồng nghĩa gần nhất với nghĩa bóng của "ông mãnh".
Láu lỉnh (tính từ): nhanh trí, tinh ranh, thường theo hướng hơi tinh quái.

Từ đồng nghĩa

Cho nghĩa bóng (tinh nghịch): tinh quái, nghịch ngợm, láu lỉnh, ranh mãnh.
Cho nghĩa gốc (người chết trẻ chưa vợ): (không có từ đồng nghĩa phổ biến, thường diễn đạt bằng cụm từ "trai trẻ chết non chưa vợ").

Thành ngữ liên quan

Không có thành ngữ cố định nào sử dụng riêng từ "ông mãnh". Tuy nhiên, từ này đôi khi xuất hiện trong các câu nói ví von, châm biếm nhẹ về tính cách của một người.
- Đừng tưởng bộ mặt thật thà, hắn là ông mãnh già đời đấy! (Đừng tưởng bộ mặt thật thà, hắn là kẻ tinh ranh, nhiều kinh nghiệm lắm rồi đấy!)

Từ chứa "ông mãnh"